د برښنایی (ډیجیټلی) معاملاتو او لاسلیک قانون تصویب شو
د بریښنایی لاسلیک معاملاتو او مراسلات قانوني اعتبار ترلاسه کړ
د برښنایی راکړې ورکړې او برښنایي لاسلیکونو قانون د افغانستان د اسلامي جمهوریت د کابینې لخوا په شپږ فصلونو او دیرش مادو کې تصویب شو.
د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزارت رهبري په داسې حال کې چې د جلالتمآب ولسمشر، مرستیالانو، د کابینې غړو، د عدلیې وزارت، د مخابراتي خدمتونو د تنظیم ادارې رئیس د ملګرو ملتونو څخه د چارو په کمیسیون کې د سوداګرۍ نړیوال قانون (UNCITRAL) ډاکټر لوکا کاستلایني، د CLDP برنامې او نور چارواکو څخه چې د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزارت سره د دې قانون په مسودې، تدوین او نوي کولو کې ملاتړ، لارښود او همکاري کړې ده د مننې ترڅنګ، د دې قانون تصویب له امله هیواد والو ته مبارکي وایي.
دا قانون د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزارت کې له یوې لسیزې څخه ډیر وخت لپاره ترکار لاندې و، چې په نهایت کې یې د نږدې اوو میاشتو سخت کار او هڅو په لړ کې د اړوندو څانګو په نږدې همکارۍ د منظوری مرحلې ته ورسید.
دا قانون د ملګرو ملتونو د لارښوونو، د برښنایی لاسلیکونو او سوداګرۍ موډل قانون، او د ملګرو ملتونو کنوانسیون د اصولو په رڼا کې په نړیوالو تړونونو کې د برښنایی مخابراتو کارولو په اړه، چې د ملګرو ملتونو د سوداګرۍ قانون (UNCITRAL) لخوا تصویب شوي، تدوین شوی دی.
د نړۍ له سلو څخه زیاتو هیوادونو لکه ګاونډی چین، هند، ایران، پاکستان، اروپا، امریکا او خلیجي هیوادونو په شمول د دې قوانینو د احکامو په رڼا کې خپل برښنایی راکړې ورکړې قانونونه او بریښنايي لاسلیکونه تدوین کړي دي.
د برښنایی سوداګری او الکترونیکي لاسلیک قانون اساسا د څلورو بنسټیزو اصولو پراساس جوړ شوی دی، چې په لاندې ډول دي:
۱- د بریښنایی راکړې ورکړې، لاسلیکونو او اړیکو پر وړاندې د نه توپیر اصل (غیر تبعیض)؛ (non discrimination)
۲- د ټکنالوجۍ بې پرې توب Technology neutrality)؛
۳- د کاري مساواتو اصل (Functional Equivalence) او
۴- د داوطلبي استعمال اصل (Voluntary Use).
دا قانون د مور قانون په توګه، په هیواد کې د ډیجیټل او معلوماتي انقلاب ته لاره هواروي، اجباري ندی، یوازې معاملاتو، لاسلیکونو او بریښنایي مراسلاتو ته اعتبار ور بخښي، مګر د پلي کیدو د څرنګوالي په اړه لارښود نه وړاندې کوي.
دا قانون په ځینو سکتورونو لکه برښنایي حکومتولی، بانکداری، تادیات او ګمرکونو کې د اړوندو مقرراتو له لارې د تطبیق وړ دی روڼتیا او د عمل ګړنديتوب رامنځته کوي او ترټولو مهم د فساد پروړاندې مبارزې ته لاره هواروي.
د مسلې تخنیکي اړخ په اړه، باید یادونه وشي چې د افغانستان شرایطو او واقعیتونو ته په پام سره ، موږ دا قانون په دوه پړاونو کې چمتو کړی دی، پدې معنی چې بریښنایی لاسلیکونه او حساسو قضیو کې چې وروسته به د ارکا مقرراتو کې تنظیم شي کولی شي ډیجیټل لاسلیکونو ته چې د برښنایی لاسلیک پرمختللي او خوندي ډولونه دي اعتبار ور کړي.
دا قانون د ژینوا په کنفرانس کې د هیواد ژمنه ده، موږ باور لرو چې دا قانون به په هیواد کې د ډیجیټل اقتصاد ودې، د پانګونې راجلبولو او د معلوماتي ټکنالوجۍ صنعت پراختیا لپاره زمینه برابره کړي. په دغو برخو کې پراخې برنامې به د مخابراتو وزارت لخوا پلي شي.
